A tese dunha enfermeira demostra os beneficios dos bos hábitos en enfermos mentais con síndrome metabólico

A enfermeira especialista en Saúde Mental, María del Carmen Vallejo Curto, vén de doutorarse, tras obter sobresaliente cum laude na tese que leu hai agora un mes. No traballo demóstrase que a realización de actividades de bos hábitos produce importantes beneficios en pacientes con enfermidades mentais graves e que ademais presentan síndrome metabólico.

A tese doutoral estivo dirixida polo investigador do Grupo de Neurociencia Traslacional do Instituto de Investigación Sanitaria Galicia Sur, Carlos Spuch, e polo xefe do servizo de Saúde Mental da Área Sanitaria de Vigo, José Manuel Olivares.

Vallejo Curto ten unha longa experiencia como enfermeira en saúde mental no Sergas. De feito traballou na Unidade de Agudos e, desde hai máis de seis anos está no Hospital de Día de Psiquiatría, no Nicolás Peña, ademais da súa faceta de docente na Escola de Enfermaría de Povisa. Agora dá un paso máis na súa carreira, coa obtención do doutoramento.

Enfermos con hábitos de vida pouco saudables

“Atención da Síndrome Metabólica en pacientes con trastorno mental grave; relación da neurohormonas hipotalámicas e a súa relación coa psicose”, é o título da tese coa que obtivo o doutoramento, despois dos estudos que se prolongaron durante varios anos con máis dun centenar de pacientes.

A tese partiu da constatación de que as persoas que padecen unha enfermidade mental grave teñen entre un 20 e un 40% máis de probabilidade de morbi-mortalidade que a poboación xeral, sobre todo de sufrir efectos cardiovasculares adversos.

Ademais, adoitan manter uns hábitos de vida pouco saudables, por exemplo altas taxas de tabaquismo, altos niveis de sedentarismo, así como falta de exercicio físico e hábitos alimenticios insanos, o que lles pode levar a ter enfermidades non transmisibles como a obesidade, diabetes, ou síndrome metabólico, entre outros. Estas persoas non adoitan visitar de forma rutineira aos seus médicos de atención primaria, polo que é importante que desde os dispositivos de saúde mental realícenselles controis de saúde.

Un traballo de moitos anos

O traballo de campo dividiuse en tres bloques. O primeiro, que durou 3 anos, consistiu no seguimento dos parámetros físicos e analíticos dos pacientes respecto á síndrome metabólica. No segundo, estudáronse os hábitos de vida dos pacientes respecto a súa alimentación, actividade física e consumo de tabaco. Nestes dous bloques iniciais participaron 103 enfermos.

No terceiro bloque seleccionáronse 12 pacientes para realizar un programa de exercicio físico planificado a diario, durante un período de seis meses, coa participación de dúas enfermeiras de saúde mental que acompañaron aos enfermos. As medicións de parámetros físicos, analítico, hormonais e proteómicos, foron claves para o desenvolvemento da investigación.

A clave: actividades e exercicios programados

“Os resultados obtidos demostran que as persoas cun trastorno mental grave presentan altas taxas de síndrome metabólico”, explica María del Carmen Vallejo. “Cando estes pacientes realizan actividades programadas e enfocadas a mellorar os seus malos hábitos, como pode ser un programa de exercicio físico, non só mellora a súa saúde, senón que se producen cambios positivos a nivel hormonal, sobre todo en hormonas neurometabólicas ou neuroendocrinas”, conclúe.