«As avespas velutinas viñeron para quedar»

FOTO: PABLO F. ESTÉVEZ // Alfonso Vázquez é o concelleiro de Relacións Veciñais e leva retirados preto de medio milleiro de niños da invasora en Nigrán.

A avespa velutina veu para quedar e isto é unha realidade, desde a súa chegada en 2010 o seu número foi en aumento en progresión aritmética e cada vez é máis común atoparse cos seus niños esféricos e de proporcións colosais. É por isto que os Concellos en xeral e en concreto os do Val Miñor empezaron as súas particulares cruzadas en contra do insecto invasor, e o certo que ata a data as medidas máis efectivas son as trampas cheas de líquido atraínte que, colgadas das ramas das árbores, serven de tumbas dulcificadas a base de glicosa e que as embriagan ata a morte.

En Nigrán existe todo un experto na materia, chámase Alfonso Vázquez e é o actual concelleiro de Comercio, Relacións Veciñais e Sanidade. En momentos de “bonanza”, e de maneira completamente altruísta, o edil e o seu axudante acoden ás chamadas veciñais neutralizando entre 10 e 20 niños semanais que superaron os 200 entre maio e setembro dos último anos, aínda que máis de 400 desde fai tres. O certo é que as cifras son alarmantes xa que só en 2017 capturou máis de mil raíñas que poderían chegar a crear como mínimo o mesmo número de niños e cuxa cantidade vai en aumento ano tras ano. Por iso é moi importante a colaboración cidadá no período comprendido entre finais de febreiro, maio e inicios do outono para capturar ás fértiles.

Como calquera veciño Alfonso ten os seus hobbies aínda que no seu caso podería chamarse devoción. A súa paixón pola apicultura levou ao edil a ter os seus primeiros panais á tenra idade de 9 anos, grazas ao seu tío ao que axudaba nos labores de transhumancia do insecto. El fabricaba panais artesanais de madeira e acumulábaos por decenas, cando estaban poboados entraba en xogo o seu sobriño, que axudaba a trasladalos desde Parada ata Couso. Na actualidade Alfonso Vázquez produce mel servíndose dos seus 14 panais, aínda que anos atrás chegou a ter medio centenar.

Vázquez encárgase persoalmente de asesorar aos veciños e interesados en como paliar a invasión da velutina ou máis ben para “mantelas baixo control”, aínda que para iso sérvese de dous tipos de actuacións definidas. Por unha banda desde o seu despacho Alfonso leva repartidas máis de 700 trampas e líquido atraínte, que é o mellor método para atrapar ás raíñas cando espertan do seu letargo (diapausa) cargadas de ovos para formar niños, que poden chegar a tres por exemplar. Este momento ten lugar de mediados de febreiro a maio, coa subida de temperaturas, e de setembro a novembro cando buscan un lugar para pasar o inverno. Mentres que a outra parte xa responde á segunda fase, en tempada estival que sería cando a raíña aniña e forma uns panais enormes, esféricos e que poden chegar a pesar varios quilos. Aquí Alfonso sérvese dun axudante co que acode in situ e cunha pértega adquirida fai algo máis dun ano polo Concello, perforan as enormes bólas por un costado e introducen unha cantidade determinada de insecticida e aos tres días regresan para retiralos “sempre que a súa situación permítanolo”. Neste punto Vázquez recalcou que o que se matan son as adultas, con todo as larvas ao alimentarse só da carne triturada das melíferas o veleno non lles afecta, “de aquí a importancia da súa destrución”. “Vin como despois de neutralizar unha colonia, pasados varios días esta vólvese a reactivar precisamente polas que saen dos capullos”, explicou.

O ciclo vital da invasora

O ciclo vital da avespa velutina repítese practicamente igual todos os anos, aínda que con pequenas modificacións en tempo supeditadas ás temperaturas. O período entre outubro e decembro corresponde á morte de raíñas, obreiras e machos, mentres que as fecundadas hibernan ata febreiro. A partir de aquí espertan e a principios de abril constrúen os niños primarios, que é o lugar onde crece o primeiro centenar de obreiras, que creará o secundario entre xullo e setembro para acabar reproducíndose e completando o proceso. Estes poden levar a albergar a 2.000 exemplares e 15.000 celas para larvas, o que leva asociado a caza da avespa melífera no período de “vida” do secundario. Os máis grandes poden producir 500 raíñas que se traduce en polo menos o mesmo número de niños primarios potenciais. O coñecemento do seu ciclo é vital para determinar o momento idóneo de captura xa que se se atrapan ás avespas con capacidade de reprodución no momento que buscan un sitio para desovar, estas non forman a súa primeira morada interrompendo o seu proceso reprodutivo e o seu consecuente freada, ao mesmo tempo que se se interceptan cando saen a finais de verán para iniciar unha nova diapausa. De aquí a importancia da colocación e control de trampas dunha maneira coordinada.

Anuncios