A demora en ir ao médico por temor á covid-19 é xa un serio problema de saúde pública

O estado de alarma provocou que pacientes con patoloxías distintas á covid-19 decidisen non acudir ao médico por temor ao contaxio. De feito, os datos observados na rede de hospitais Vithas, coincidentes con outros estudos, indican por exemplo que a atención a pacientes con anxioplastias en caso de infarto agudo diminuíu un 40% e o mesmo sucedeu cos ictus, xa que o número de pacientes que acudiron ao especialista por este motivo reduciuse un 30%.

O doutor David Baulenas, director corporativo asistencial e de investigación de Vithas, advirte de que “estamos a atender estas patoloxías máis tarde do que o facemos habitualmente porque o paciente espera en casa ata que non pode máis. Con todo, existen toda unha serie de motivos de consulta en urxencias que non deberiamos demorar polo seu potencial risco. O confinamento, as mensaxes de non saír de casa e o medo a acudir aos hospitais pódenos pasar factura se non alertamos desta situación.”

A nivel mundial, estudos recentes advirten mesmo do efecto adverso que as medidas de confinamento e o medo á infección en centros sanitarios poden ter sobre a poboación infantil xa que poden chegar a incrementar a súa mortalidade.

A atención temperá evita que a saúde do paciente complíquese

O atraso en acudir ao especialista ou urxencias durante a pandemia pode supoñer un serio empeoramento da saúde de pacientes con patoloxías de todo tipo xa que impide un diagnóstico e tratamento apropiados, agravándose a patoloxía e a saúde do paciente. “Demorar estas consultas empeora a súa evolución e prognóstico. Os pacientes poden acudir con seguridade aos nosos hospitais, porque contamos coas maiores garantías de calidade e seguridade, con circuítos diferenciados para pacientes con covid-19 en beneficio da seguridade de todos”, afirma o Dr. Baulenas.

Patoloxías cardiovasculares -anxinas de peito e infartos-, accidentes isquémicos transitorios e ictus melloran o seu prognóstico con atención temperá e diminúen a mortalidade e as complicacións asociadas. Os infartos agudos de miocardio, por exemplo, son unha das principais causas de morte en países desenvolvidos. Con todo, en plena pandemia por covid-19, hai un 40% menos de anxioplastias en casos de infarto agudo. “É moi preocupante que as persoas aguanten na súa casa se sofren esta patoloxía. Nalgúns casos a dor cede, pero deixa no corazón unhas feridas que veremos máis tarde, mesmo en revisións rutineiras, en forma de insuficiencia cardíaca ou outras secuelas post-infarto”, indica o Dr. David Baulenas.

Neste sentido, o medo para contaxiarse de covid-19 é un dos factores que provoca que os pacientes atrasen a súa visita ao médico, e os que finalmente deciden acudir a urxencias “en moitos casos acoden en estadios máis avanzados de afectación miocárdica”, constata o director asistencial corporativo de Vithas, que insiste na diminución da mortalidade e complicacións desta patoloxía se se acode a urxencias a tempo.

No caso dos ictus a situación é moi parecida e o descenso do número de casos detectado en Vithas coincide cos datos que arroxou a Sociedade Española de Neuroloxía. “Nos nosos hospitais vimos un 30% menos de pacientes que acoden por esta patoloxía. Os pacientes están a pasar en casa os ictus leves ou os accidentes isquémicos transitorios a pesar do risco que iso supón para a súa saúde”, afirma o doutor Baulenas. As consecuencias de non acudir ao especialista nestes casos poden empeorar as secuelas como a inestabilidade, perda de forza, alteracións do fala, incontinencia urinaria ou outras.

Por outra banda, a diabetes é unha das patoloxías que maior repercusión están a ter sobre todo en pacientes de debut que, ante síntomas inespecíficos e descoñecidos, deciden esperar en casa a pesar de poder padecer cifras extremas de glucemia sen sabelo. “Para estes pacientes que descoñecen a enfermidade e as nefastas consecuencias de non seguir un tratamento adecuado, a demora diagnóstica pode ter consecuencias moi graves”, apunta o doutor Baulenas.

A complicación aguda máis temida da diabetes é a hipoglucemia, que pode deberse a un exceso de exercicio, a unhas doses excesivas de insulina ou a unha achega insuficiente de hidratos de carbono. Doutra banda, a hiperglucemia severa, que consiste nunha elevación da glicosa en sangue e que pode traducir un debut diabético. Estas son algunhas das consecuencias de non acudir a tempo ao especialista para as persoas que padecen este tipo de patoloxías crónicas.

Ademais, as persoas de idade avanzada padecen en maior medida descompensacións de enfermidades crónicas. É o caso da hipertensión arterial, a diabetes, a enfermidade pulmonar crónica ou a insuficiencia cardíaca. En todos estes casos, unha atención precoz das descompensacións tamén evita ingresos e complicacións posteriores.

Outras situacións que requiren dunha valoración urxente son as dores abdominais, entre as que se atopan apendicitis, colecistitis, pancreatitis ou as uropatías obstructivas que, de non ser atendidas precozmente, poden ter desenlaces fatais. “En todos estes casos, acudir a urxencias ou ao especialista é fundamental para evitar complicacións maiores”, explica o Dr. David Baulenas.

En apendicitis aguda, que é a patoloxía cirúrxica abdominal máis frecuente, xa que o 7% da poboación sufriraa nalgún momento, “sabemos que entre un 16-40% dos casos perfóranse, e en tempos de covid-19 esta cifra case se multiplicou por 2 nos pacientes que finalmente acoden aos hospitais”, explica o doutor Baulenas.

A nivel oftalmolóxico, a visión é outro dos aspectos que tamén viu diminuída a atención en urxencias. Unha atención temperá pode evitar complicacións que no peor dos casos pode supoñer a perda da visión. Patoloxías que se manifestan como alteracións agudas da visión en forma de manchas ou “moscas volantes” ou escintileos poden indicar desprendementos de retina ou vítreo. Outra sintomatoloxía de alarma debe ser a dor, máis propio do glaucoma agudo de ángulo estreito ou no caso de ollo vermello doloroso, da ulceras corneais bacterianas, uveíte, queratitis…etc.

Un capítulo especial é o da atención oncolóxica. A revista científica The Lancet publicou o 30 de abril os resultados dun estudo realizado en Holanda no que se observou un descenso do diagnóstico de cancro non pel do 60% e do cancro de pel do 25% “nesta situación parécenos especialmente relevante a necesidade de ofrecer a máxima seguridade para persuadir aos nosos pacientes de que non demoren as súas consultas en caso de necesidade”, advirte o doutor Baulenas.

Anuncios