O traballo fin de máster do baionés Víctor Miguel Fernández, entre os mellores de España

Do mesmo xeito que todos os anos, REDINTUR, unha organización composta por case unha trintena de universidades españolas que ofertan posgraos en Turismo, entre elas a Universidade Rey Juan Carlos, levou a cabo un Fórum para outorgar unha distinción extraordinaria aos dous mellores traballos a nivel nacional que traten este campo. Neste contexto, o TFM titulado “O turismo en Baiona de Galicia: o nacemento do sector turístico local e os establecementos da Idade de Ouro” e realizado por Víctor Miguel Fernández, actual investigador predoctoral da URJC, foi seleccionado como un dos 8 mellores no X Fórum REDINTUR.

Da mesma forma, foi o único estudante da Comunidad de Madrid en chegar a esta posición. “Creo que é un recoñecemento ao gran esforzo realizado durante todo un ano ao labor investigador no meu campo, neste caso, o Turismo. Sen dúbida, este recoñecemento non é só para min, senón para toda a comunidade investigadora da Universidade Rey Juan Carlos e, especialmente, para os estudos histórico-turísticos, xa que este tipo de traballos non adoitan destacar tanto a día de hoxe como os que teñen un carácter máis analítico-práctico ou de xestión”, aclara Fernández.

“O turismo en Baiona de Galicia: o nacemento do sector turístico local e os establecementos da Idade de Ouro”

A súa investigación xira ao redor da Historia Local do Turismo, neste caso, da vila de Baiona, en Pontevedra, o pobo materno do finalista. Busca coñecer as orixes, turisticamente falando, da aldea, pois non se pode entender a xestión actual nin a planificación futura do Turismo en Baiona se non se tratan antes os inicios. “A investigación neste tipo de campo pode axudar a actuar a tempo sobre o propio destino, xa que a súa tradición turística é a base que permite poder entender a situación actual dese lugar en concreto e poder planificalo cara ao futuro da mellor maneira posible; minimizando os impactos nunha situación como a actual”, explica Fernández. Con todo, o estudo da evolución histórica dos destinos turísticos tradicionais, non adoita ser un campo moi popular na investigación turística, aínda sendo “unha gran fonte de información turística con aplicacións infinitas”, determina Fernández. Ademais, a situación sanitaria actual debido á pandemia demostrou que a inestabilidade no sector segue existindo.

Neste sentido, o investigador asegura que o traballo terá cabida academicamente tanto para os futuros turismólogos como historiadores. “Na miña investigación, por exemplo, máis aló da evolución hostaleira, descubrín a existencia de grandes profesionais como Remigio Eloy, Anunciada Fernández ou Juan Saavedra que tiveron unha traxectoria exemplar e que son todo un referente para a comunidade turística española, e máis nestes momentos de incerteza no sector. Trátase dunha xeración na que o turismo representaba a dedicación plena das súas vidas a un nivel tan meritorio que conseguiron posicionar a Baiona no máis alto do panorama turístico nacional e internacional… Aprender deles é clave para o novo modelo turístico que debe implantarse en España a partir de agora na era post-COVID19”, relata Fernández. Con todo, para a realización do estudo, Víctor Miguel non puido contar moita información, xa que a maioría non se recollía en Arquivos ou Bibliotecas e os referentes turísticos de finais do século XIX e primeiro terzo do século XX foron paulatina e inxustamente esquecidos.

A idea para este Traballo Fin de Máster vén directamente do seu Traballo Fin de Grao en Turismo. “Quixen desenvolver como tema un Plan Estratéxico de Turismo para Baiona titulado ‘O Turismo en Baiona de Galicia: Horizonte 2050’, encamiñado cara á sustentabilidade, autoeficiencia e crise climática”, aclara Fernández. Para levalo a cabo tería que tratar a historia do destino, pero ao non poder profundar tanto por aquel entón, decidiu seguir esta liña de investigación nos seus futuros proxectos.

Volve ocorrer algo parecido ao decidir o tema para o TFM, pois a idea inicial era “poder desenvolver toda a evolución turística de Baiona e dos seus elementos. Ao pouco tempo e tras falar coa miña titora, Nuria Morère, profesora de Historia Antiga da URJC, vimos que resultaba un tema inabarcable e decidiuse optar só polo breve estudo das orixes da localidade e a evolución do sector hostaleiro local nunha etapa concreta da historia”, confesa Fernández. Durante o desenvolvemento da investigación, acudiron sobre todo a fontes primarias para a recolección de datos, o cal se volveu un problema cando, en certo momento da pandemia, volvíase imposible acudir a Bibliotecas ou Arquivos.

Finalista no X Fórum de REDINTUR

De fronte ao X Fórum de REDINTUR que se celebrou este ano na CETT-UB de Barcelona, a Dirección do Máster en Dirección Internacional do Turismo é a encargada de propoñer aos mellores TFM para representar á URJC no concurso. “Posteriormente, hai que realizar un resumo en base á convocatoria do concurso. Unha vez enviado e aceptado, un comité de avaliadores encárgase de revisar por pares os traballos e de seleccionar aos 8 mellores, como foi o meu caso entre case unha corentena de traballos presentados polas universidades que conforman REDINTUR”, comenta Fernández. Xa dentro da competición, ademais das distincións extraordinarias aos dous mellores, ao resto de concursantes tamén se lle outorgaron os respectivos diplomas acreditando a distinción a nivel nacional. Aos oito finalistas aprémaselles igualmente coa oportunidade de publicar a súa TFM en forma de artigo nalgunha revista científica.

A día de hoxe, Víctor Miguel Fernández cursa o Doutoramento en Turismo e coa súa tese pretende pechar o ciclo da súa investigación con todo contido que non puido incluír anteriormente no seu TFG nin no seu TFM. “A URJC, segundo as clasificacións é a segunda mellor universidade española e a primeira da Comunidade de Madrid para estudar Turismo. Os profesores sempre tentan nas súas materias darnos boas claves e recomendacións para desenvolver un bo TFG ou TFM e, por suposto, a maior parte do éxito para conseguir as nosas metas depende de nós, os alumnos”, conclúe Fernández.