O monte máis castigado polos incendios do 15 de outubro de 2017 no Val Miñor está a ser obxecto dunha nova iniciativa repoboacional que nesta ocasión corre por conta de Adena, a Comunidade de Montes e o Concello de Nigrán. En total 1.650 exemplares entre os que figuran especies como o carballo, castiñeiros, nogueiras, alisos, arracláns, madroños e endrinos que se estenderán ao longo de tres hectáreas de terreo na zona de As Ventaniñas, a escasa distancia do colexio Estudio. Así pois os traballos, que están a levar a cabo a través de dúas empresas de xardinería locais contratadas pola ONG, comezaron a principios de semana e finalizarán o vindeiro martes.
A iniciativa dará como resultado unha densidade arbórea de 600 unidades por hectárea plantadas en foxos de 60x60x60 cm e a catro metros uns doutros. O presidente da Mancomunidade de Montes de Chandebrito, Víctor Vidal, explicou que as actuacións leváronse a cabo en varias fases sobre o terreo pero a primeira e a máis importante delas foi sobre o papel. Tiveron que esperar a obter luz verde por parte da Xunta, en concreto da Consellería de Cultura, ao existir elementos patrimoniais relativamente preto da zona de actuación, ademais dun proxecto arqueolóxico á Dirección Xeral de Patrimonio que garantise a súa integridade. Unha vez autorizados servíronse dunha retroexcavadora e de diversa maquinaria para preparar a zona ao existir exemplares queimados e inservibles e que foron cortados, triturados e retirados para posteriormente achandar o terreo. Ditas actuacións contaron cunha subvención da Xunta de 15.000 euros, dos cales xa investiron 8.000.
Unha vez neste punto a pa encargouse de facer os buracos coas dimensións requiridas e aquí entran en xogo os grandes descoñecidos e que quizais foron os que levaron a peor parte, xa que o proxecto especificaba que a plantación de arbustos tíñase que levar a cabo de maneira manual. Este diario tivo a ocasión de falar directamente cos catro xardineiros, Nacho, Andrés, Iván e Jose, encargados de asentar aos arbustos nos seus novos emprazamentos con aixada ou “sacho” en man.
Deben de traballar apresuradamente para cumprir cos prazos xa que os arbustos teñen que “callar” antes de que chegue o verán “senón morrerán ao non ter auga”. Para asegurarse de que non lles falte rega plantan os brotes lixeiramente por baixo do nivel do chan e desta forma facilitan a súa acumulación ao redor do tronco. “A terra está mesturada con cinza, a auga escorrega e non a empapa”, aclararon. Proba diso é que un dos traballadores fixo unha fenda nunha zona lixeiramente elevada e por baixo da capa superficial a zona compacta deu paso a outra de textura polvorosa.
Heroes anónimos que traballan a pé de campo
Todos eles son veciños da comarca e viviron en primeira persoa os desastres producidos polo lume nos montes miñoranos, dous deles mesmo se viron rodeados polo lume e salváronse de milagre. “Foi o condutor do Bulldocer o que nos salvou a vida, porque estabamos a apagar o lume na zona de Prado, Gondomar, e cando nos demos conta tiñamos as chamas detrás. A decisión do condutor, que se tirou monte abaixo ao que daba a máquina, devolveunos a vida ao abrir un camiño polo que puidemos saír”, explicaron.
Precisamente as súas experiencias son as que os vinculan aínda máis con forza á natureza e fan que nin as granizadas caídas nos últimos días, nin o vento, nin a choiva, sexan quen de amedrentalos cumprindo relixiosamente as súas xornadas laborais, que en ocasións chegan ás 10 horas diarias. Traballan practicamente de sol a sol e por diante aínda queda un longo traballo ata completar a reforestación de 1.650 árbores, dos cales 500 foron doados polo Concello.
Cando lles preguntan como é posible que o monte luza tan verde despois da catástrofe sufrida en 2017, responden con sorna que Galicia é así. “O clima tan húmido combinado con períodos de sol son os que facilitan a rexeneración das especies vexetais”, explicaron. Aínda así advirten que as condicións están a cambiar e que “temos moitas papeletas” de que nun prazo de 30 anos esteamos como en Andalucía, porque “o quecemento global existe, é un feito”.
