Ribera Povisa, o hospital do grupo sanitario Ribera en Vigo, activou o protocolo para pacientes con sensibilidade química múltiple (SQM) para realizar unha proba de diagnóstico por imaxe PET-TAC coa intención de previr danos derivados da exposición a produtos causantes da sintomatoloxía durante a atención nas instalacións hospitalarias.
O especialista en medicina nuclear de Ribera Povisa, Ceferino Gutiérrez Mendiguchia, estivo en contacto constante coa paciente resolvendo as súas dúbidas e instruíndo á persoal da área. “Coidouse especialmente a limpeza da sala e o PET-TAC na xornada previa para que todo quedara disposto para a atención a esta paciente que se realizou á primeira hora da mañá. Os profesionais que a atenderon utilizaron luvas de vinilo en lugar de látex e coidaron que utilizase zonas independentes antes e despois da sesión”, explica o Dr. Gutiérrez. “Todo o proceso durou sobre unha hora e 40 minutos, que é o tempo estándar neste procedemento para todos os pacientes”.
O protocolo para pacientes con sensibilidade química múltiple iníciase no momento no que se pide a cita xa que o servizo prioriza esta solicitude para que sexa atendida no centro correspondente nas primeiras horas da mañá ou da tarde, cando hai menos afluencia de xente, co que se minimiza a exposición e interacción do paciente en salas comúns de espera.
Pola súa banda, o persoal sanitario que atenda ao afectado revisa o proceso de limpeza e esterilización tanto persoal como de materiais e zonas de atención, para os que se utilizan produtos específicos máis tolerables para unha persoa con SQM. Ademais, os profesionais asistenciais coidan ao máximo as súas medidas de hixiene persoal e nesa xornada non utilizan ningún produto cosmético ou perfume.
A directora de enfermería do hospital Ribera Povisa, Cristina Serra, destaca que un dos grandes beneficios deste protocolo é “a seguridade e tranquilidade que se lle dá á paciente que nos días previos á cita puido falar con persoal cualificado que respondeu a todas as súas preguntas e inquietudes sobre o procedemento. Desta maneira redúcese a carga de estrés que xa de seu supoñen este tipo de probas aos pacientes”. “Estamos todos moi satisfeitos porque, en colaboración coa asociación SQM, demos un paso máis para mellorar o trato aos pacientes con esta afección. Todo funcionou perfectamente e o noso seguinte reto é ter un rexistro informático para poder activar o protocolo de maneira proactiva sen que teñan que ser os pacientes quen nolo solicite”.
Sintomatoloxía ampla e heteroxénea
A sensibilidade química múltiple é un trastorno adquirido e crónico que se caracteriza pola perda progresiva da tolerancia a produtos químicos e aparición de síntomas en resposta a exposicións en concentracións que non se consideran tóxicas para a poboación xeral. A súa sintomatoloxía é moi ampla e heteroxénea tanto en intensidade como en curso evolutivo.
O descoñecemento das súas causas mantén a dificultade de desenvolver tratamentos, con todo, sábese que é necesario reducir a exposición a substancias químicas causantes, polos efectos que producen nestas persoas.
Os axentes causantes van desde elementos ambientais, como as pinturas e o fume, pasando por praguicidas e disolventes, deterxentes, produtos de limpeza, perfumes e fragrancias, ata a calor, alimentos, aditivos alimentarios, medicamentos, produtos químicos como gases irritantes, hidrocarburos e outros. Os tipos de substancias causantes e os efectos que producen nas persoas son moi variables, polo que é imprescindible realizar unha valoración e planificación individualizada en cada caso.
Os estudos máis recentes estiman unha prevalencia entre o 0,2% e o 4%, cun claro predominio de mulleres entre as persoas afectadas.
A asociación SQM é unha asociación sen ánimo de lucro, fundada en 2019, coa misión fundamental de defender os dereitos das persoas con SQM, EHS e outras enfermidades ambientais e os dos seus familiares e/ou coidadores.

