Arnhild Utheim: “Despois de vivir a cicloxénese destes días, entendo que me digan que son un milagre”

Concello de Baiona e Talaso Atlántico renderon esta mañá homenaxe ás vítimas do Thalassa e á súa única sobrevivente, Arnhild Utheim, setenta anos despois da traxedia. O naufraxio que conmocionou Baiona ocorreu a noite do 31 de decembro de 1948 en Cabo Silleiro, a escasos metros do lugar onde hoxe levántase o Talaso Atlántico. Durante a homenaxe, Arnhild asegurou que “despois de vivir a cicloxénese destes días, agora entendo que a xente me diga que máis que unha sobrevivente, son un milagre.” “É a primeira vez que, estando en Galicia vivo un tempo similar ao daquel 31 de decembro de 1948”, engadiu. Arnhild Utheim (Arnild Karlsen, cando ocorreu a traxedia), asegurou que o laborioso traballo de documentación realizado para o acto conmemorativo de hoxe, axudoulle para “xuntar pezas do crebacabezas da miña vida”. Arnhild agradeceu a todos os promotores da homenaxe, Concello de Baiona e Talaso Atlántico, e encomiou o agarimo que sempre recibiu de Baiona e dos seus habitantes, especialmente da familia que durante anos ocupouse de coidar as tumbas do seu familiar. “Para min Baiona é o meu segundo fogar e aquí teño unha irmá pequena, Arnilda”, en alusión a Arnilda Estévez, filla dun dos mariñeiros que axudou no rescate dos restos do Thalassa e que decidiu chamar así á súa filla, nacida uns meses despois da traxedia.

A directora do Talaso Atlántico, Rosana Canda, explicou que a homenaxe desta mañá naceu hai anos, cando algúns clientes preguntábanlles se o nome do hotel tiña que ver co barco afundido. “E de aí xurdiu a necesidade de renderlle homenaxe a esta familia e pensamos que estabamos en débeda coas vítimas e quixemos poñer o noso granito de area”, agregou Canda.

O acto conmemorativo comezou cunha ofrenda floral onde descansan os restos mortais dos pais e irmáns de Arnhild, no cemiterio de Baiona. A continuación, o alcalde de Baiona, Ángel Rodal, acompañado da directora do Talaso Atlántico, Rosana Canda, descubriron unha placa conmemorativa na rotonda de Cabo Silleiro, lugar que a partir de hoxe pasará a chamarse Miradoiro do Thalassa. O alcalde de Baiona, Ángel Rodal, subliñou o vínculo que Arnhild ten con Baiona e os baioneses: “Este lugar non foi elixido o azar. Está situado entre a zona na que tivo lugar o tráxico naufraxio e a praia “sen area” na que espertou unha pequena Arnhild de tan só 10 anos axudada por dous soldados que a levaron ao hospital, devolvéndolle esperanza”. Rodal engadiu que “a partir de hoxe, con esta placa, o seu recordo permanecerá aínda máis ancorado por sempre entre nós”.

A homenaxe pechouse coa presentación dunha maqueta do barco que estará exposta permanentemente no hotel e cuxa construción supuxo un laborioso traballo de documentación xa que apenas existían imaxes do cruceiro. “Segundo moitos clientes e amigos que nos preguntaban pola historia do barco. Esa similitude fonética entre o noso nome e o do barco empuxounos a investigar na historia. Logo coñecemos a Arnhild e empezamos a investigar sobre o barco”. Segundo Alonso do Río, a investigación durou varios anos froito da dificultade de atopar documentos sobre o barco ata que finalmente puideron conseguir os planos e algunhas imaxes.

O Thalasa fora construído en 1930 nun estaleiro en Orilia (Canadá), encargo de C.O. Stillman, o comodoro do Real Club Náutico de Canadá. Stillman utilizaba o Thalassa para viaxar todos os anos de Toronto a Florida. O barco afundido era o segundo que encargaba con este nome. Á súa morte, o Thalassa foi vendido e acabou como buque de adestramento de apoio na Segunda Guerra Mundial. Posteriormente, pasou a ser propiedade da familia Karlsen, coa intención de viaxar ás Galápagos.

Maqueta

A compañía canadense Ditchburn Boats Ltd, responsable do deseño e construción do Thalassa, deu os seus primeiros pasos construíndo canoas, pero fíxose moi famosa cun modelo de lanchas motoras denominadas “runabouts”. O Thalassa dispoñía dun bote de remos e unha “runabouts”.

O barco tiña 30 metros de eslora e motores diésel de 200 cv. Conxuntamente coa maqueta expoñeranse no hotel documentos oficiais da época e noticias que relataron a traxedia cando se afundiu en 1948.

A maqueta é obra do modelista José Rodríguez Fernández, membro da Asociación de Modelismo Naval de Galicia, Amonaga. O traballo púidose desenvolver grazas aos planos orixinais do Thalassa (1930), e coa axuda de fotografías en branco e negro das distintas estancias da embarcación. As tarefas de construción da maqueta ocuparon ao redor de dous mil horas dun minucioso traballo. Para a estrutura de sobrecuberta foi elixida madeira de ukola, ou caoba de África, unha das madeiras de mellor calidade e máis belas do bosque tropical africano.

A historia do naufraxio

O Thalassa chegou ao porto de Vigo procedente de Stavanger (Noruega) o 24 de decembro de 1948. Atracou no Club Náutico de Vigo e pasou alí o nadal. A súa tripulación, composta por quince persoas entre os que se atopaba a familia Karlsten e a familia Tampa, viaxaban rumbo ás Galápagos co fin de establecerse alí no negocio da salgadura iniciado por unhas compatriotas. O 31 de decembro decidiron renovar a súa viaxe pero o mal tempo fíxolles cambiar de idea ao chegar a Cabo Silleiro. O Thalassa acabou chocando contra a roca coñecida como A Punta do Lobo, e partiuse en dous. Jaime Estévez, un mariñeiro de Oia cuxa muller estaba embarazada, participou nos labores de recuperación dos restos do naufraxio. Morreron todos os membros da tripulación, excepto unha nena de dez anos, Arnhild Karlsen, que apareceu á mañá seguinte varada entre as rocas e foi auxiliada por soldados do destacamento militar do faro. Cando a muller de Estévez deu a luz, decidiron chamar Arnilda á súa filla en honra da sobrevivente do naufraxio. En 2012, Arnhild Karlsen (agora Anrhild Utheim) e Arnilda Estévez coñecéronse nunha visita que aquela fixo a Baiona para visitar as tumbas da súa familia.